Turuta (olo edo gari zuztarra)

Gari zuztarrezko turuta joaldia. Juan Mari Beltran. Oiartzun, 1998.

Turuta. Lastotxoa (JMBA bilduma, 0731)

Plastikozko “gari lasto” turuta jotzen. 1999.

 

Gari edo olo lasto edo zuztarrez eginiko turuta aerofonoen familiako soinu-tresna da.

Egitura

Gari edo olo zuztar bat hartu eta mutur bat hatzekin zanpatuz, mihi bikoitzeko pita sinple bat egiten da. Tonu aldatzeko zulotxoak egiten zaizkie. Gaur egun, edateko erabiltzen diren plastikozko lastotxoekin (pajita) ere egiten dira.

Arto-landareari kentzen zaion artalorea edo tontorrarekin ere egiten ziren haurrentzako antzeko hots-tresnak.

Joera

Ahoan sartu eta haizearen eraginez hotsa ematen du. Haize presioaren arabera eta zuloak ixten eta irekitzen tonu desberdinak lortzen dira eta horietaz baliatuz, doinu sinpleak jo daitezke.

Historia

Haurrentzat egiten zen hots-jostailu bat dugu turuta hau. Besteen artean, Orioko Jose Peñak (1909. urtean jaioa) eman zigun honi buruzko informazioa. Aitak egiten zizkion Joseri bere haurtzaroan halako turutak (Beltran, 1996, 78. orr.).

Juegos infantiles en Vasconia liburuan (Etniker, 1993) ikus daitekeenez, halako turutak Euskal Herriko toki askotan erabiltzen ziren: Bizkaiko Bermeon eta Galdamesen, Nafarroako Allo eta Tuteran, Arabako Gaubea-Valdegovían (693. or.).

ITURRIAK

Bibliografia

BELTRAN ARGIÑENA, Juan Mari. (1996). Soinutresnak euskal herri musikan. Hernani: Orain.

ETNIKER. (1993). Juegos infantiles en Vasconia. Etniker Euskalerria. Gasteiz: Eusko Jaurlaritza.

Cookieen kustomizazioa

Cookies Analytics

Webgune honek hirugarrenen cookieak erabiltzen ditu erabiltzaile kopurua zenbatzeko eta eskainitako zerbitzuari ematen zaion erabileraren neurketa eta azterketa estatistikoa egin ahal izateko. Horretarako, gure webgunean zure nabigazioa aztertu egiten da, eskaintzen ditugun produktu edo zerbitzuen eskaintza hobetze aldera, Google Anlytics cookiearen bidez.

Sare sozialetan partekatzeko cookieak

Sare sozialetan partekatzeko osagarri batzuk erabiltzen ditugu, sare sozialetan gure webguneko orri batzuk partekatu ahal izateko. Osagarri horiek cookieak jartzen dituzte, orria zenbat aldiz partekatu den ondo ikusteko.